Trong thời đại công nghệ số bùng nổ, mạng xã hội và không gian mạng đã trở thành nơi dư luận hình thành và lan truyền với tốc độ chưa từng có. Chỉ cần một thông tin xuất hiện, trong vài phút có thể tác động đến hàng nghìn, thậm chí hàng triệu người. Đây là cơ hội để lan tỏa tri thức, kết nối cộng đồng, phản ánh tâm tư, nguyện vọng và thể hiện trách nhiệm công dân. Tuy nhiên, nếu bị lợi dụng, không gian mạng cũng có thể trở thành công cụ để các đối tượng xấu thao túng nhận thức, kích động cảm xúc và dẫn dắt dư luận theo hướng tiêu cực, làm xáo trộn sự ổn định của đất nước. Dư luận xã hội là sự phản ánh thái độ, quan điểm và tâm trạng của cộng đồng trước những vấn đề được quan tâm. Khi được định hướng đúng đắn, dư luận trở thành động lực thúc đẩy cái tốt, bảo vệ sự thật và củng cố niềm tin xã hội. Ngược lại, khi bị chi phối bởi tin giả, thông tin thiên lệch hoặc các chiến dịch tuyên truyền có chủ đích, dư luận dễ bị bóp méo, dẫn đến hoang mang, nghi ngờ, chia rẽ và làm suy giảm niềm tin vào Đảng, Nhà nước và các chính sách phát triển.
Các thế lực xấu thường tung tin giả, tin giật gân liên quan đến chính sách kinh tế – xã hội, an ninh, y tế, giáo dục hoặc các vụ việc nóng. Chúng cắt ghép hình ảnh, làm mờ nội dung, gắn video cũ với nội dung mới để tạo cảm giác “có thật”. Khi cảm xúc lo lắng, bức xúc bị kích động, nhiều người dễ chia sẻ mà không kiểm chứng, vô tình tiếp tay cho thông tin sai lệch lan rộng. Đó chính là “hiệu ứng dây chuyền” của tin giả trên không gian mạng. Không chỉ dùng tin giả, các đối tượng xấu còn lợi dụng sai phạm cá biệt, sự việc phức tạp hoặc hạn chế trong quá trình thực hiện nhiệm vụ để quy chụp thành “bản chất” của cả hệ thống. Chúng thổi phồng, xuyên tạc, bôi nhọ đội ngũ cán bộ, cơ quan chức năng, gieo rắc tâm lý bất mãn, làm mất niềm tin. Núp bóng “góp ý”, “phản biện xã hội”, nhưng thực chất là kích động, đối đầu giữa người dân với chính quyền, làm lung lay sự đồng thuận và phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Điều nguy hiểm hơn là việc dựng “dư luận giả tạo” bằng mạng lưới tài khoản ảo, hội nhóm kín, bình luận có tổ chức. Khi nhìn thấy nhiều lượt like, nhiều bình luận cùng một giọng điệu, người dùng dễ bị ảo giác cho rằng đó là ý kiến chung của xã hội, từ đó dễ bị cuốn theo làn sóng cảm xúc, mất khả năng phân tích và phán xét. Với thủ đoạn thao túng tâm lý đám đông tinh vi, nhiều người nhẹ dạ trở thành nạn nhân mà không hề hay biết. Khi dư luận bị dẫn dắt sai hướng, hậu quả lan ra đời sống xã hội: người dân hoang mang, doanh nghiệp, tổ chức bị bôi nhọ, niềm tin xã hội bị xói mòn. Bảo vệ môi trường thông tin lành mạnh trên không gian mạng không chỉ là bảo vệ an ninh mạng, mà là bảo vệ an ninh chính trị, bảo vệ sự ổn định và phát triển của đất nước. Mỗi người dân phải nâng cao bản lĩnh số và bản lĩnh chính trị: không chia sẻ vì tò mò, bức xúc hay theo đám đông; kiểm tra nguồn tin, đối chiếu với báo chí chính thống, hỏi: Ai đăng? Mục đích là gì? Có sự thật hay chỉ là tin giả? Tư duy phản biện lành mạnh là lá chắn quan trọng trước thông tin sai lệch. Các cơ quan báo chí, truyền thông và cơ quan chức năng phải chủ động dẫn dắt dư luận bằng thông tin nhanh, chính xác, minh bạch, kịp thời phản bác tin giả. Khi sự thật đến đúng lúc, đúng chỗ, tin giả sẽ mất đất sống. Đồng thời, phải xử lý nghiêm các hành vi tung tin sai sự thật, xâm hại lợi ích quốc gia và quyền lợi hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Đặc biệt, thế hệ trẻ – chủ thể gắn bó mật thiết với mạng xã hội – phải trở thành lực lượng tiên phong xây dựng văn hóa ứng xử số: mỗi lượt chia sẻ có trách nhiệm, mỗi bình luận văn minh, mỗi hành động kiểm chứng thông tin đều góp phần vô hiệu hóa âm mưu thao túng dư luận. Không để kẻ xấu dẫn dắt dư luận xã hội là trách nhiệm của toàn dân. Khi mỗi người tỉnh táo, bản lĩnh, tin vào sự thật và ủng hộ tiếng nói chính thống, mọi âm mưu xuyên tạc, kích động, chia rẽ sẽ bị đập tan. Một xã hội vững vàng trước thông tin xấu độc chính là nền tảng vững chắc để đất nước phát triển ổn định, bền vững trong kỷ nguyên số.
