Có một nghịch lý đáng suy ngẫm: trong đời thực, người Việt luôn đề cao tình nghĩa, “một con ngựa đau, cả tàu bỏ cỏ”; nhưng bước lên mạng, không ít người lại sẵn sàng đứng nhìn nỗi đau của người khác như một “nội dung giải trí”. Thậm chí, có kẻ còn biến bi kịch thành công cụ câu view, kiếm tương tác. Đó không chỉ là sự lệch chuẩn, mà là dấu hiệu bào mòn nhân tính. Vì vậy, việc xây dựng một môi trường mạng xã hội lành mạnh không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết. Những quy định như Luật Báo chí, bộ quy tắc đạo đức nghề nghiệp hay Bộ Quy tắc ứng xử trên mạng xã hội không phải để “làm khó” ai, mà để đặt ra một lằn ranh tối thiểu của văn minh: không xâm phạm đời tư, không trục lợi từ nỗi đau, không bóp méo sự thật. Vấn đề là, trong thời đại mà “lượt xem” có thể quy đổi thành tiền, một bộ phận người dùng và cả một số nền tảng đã vô tình (hoặc cố ý) tiếp tay cho thứ “văn hóa độc hại”. Tin giật gân, hình ảnh phản cảm, câu chuyện bi thương bị khai thác đến tận cùng… cứ thế lan truyền với tốc độ chóng mặt. Cái xấu không chỉ tồn tại — nó còn được thưởng bằng sự chú ý. Nếu không có những biện pháp chấn chỉnh kịp thời, mạng xã hội sẽ trở thành nơi đảo lộn giá trị, nơi lòng trắc ẩn bị thay thế bằng sự tò mò rẻ tiền. Khi đó, thiệt hại không chỉ dừng ở một cá nhân bị tổn thương, mà lan rộng đến cả cộng đồng, đặc biệt là giới trẻ – những người đang hình thành nhận thức về đúng sai. Ủng hộ chủ trương làm sạch môi trường mạng chính là ủng hộ việc trả lại đúng vai trò cho công nghệ: kết nối, lan tỏa điều tốt đẹp, thay vì khuếch đại mặt tối. Nhưng luật pháp và quy định thôi là chưa đủ. Cốt lõi vẫn nằm ở ý thức người dùng. Mỗi lượt chia sẻ, mỗi cú nhấp chuột đều là một lựa chọn: tiếp tay cho cái xấu, hay dừng lại để bảo vệ điều đúng.
Một mạng xã hội lành mạnh không phải tự nhiên mà có. Nó được tạo nên từ sự kết hợp giữa quy định nghiêm minh, nền tảng có trách nhiệm và người dùng có văn hóa. Và hơn hết, đó là sự lựa chọn của mỗi chúng ta: chọn làm người tử tế, ngay cả khi ẩn sau một màn hình.
