Bệnh Dại là bệnh viêm não tủy cấp tính do vi rút, lây truyền từ động vật sang người chủ yếu qua vết cắn, cào, liếm của động vật mắc bệnh (thường là chó, mèo). Cho đến nay bệnh Dại chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, người bị bệnh Dại gần như tử vong 100%. Bệnh Dại tuy nguy hiểm nhưng đã có vacxin phòng và người dân có thể phòng tránh được bệnh Dại.
1.Nguồn bệnh và thời gian ủ bệnh
Bệnh Dại chủ yếu lây từ vật nuôi sang người như: chó, mèo hoặc có thể là các loài động vật hoang dã như: dơi, chồn, cầy, cáo và động vật có vú khác. Sau khi bị chó, mèo bị bệnh Dại cắn, thời gian ủ bệnh thường từ 10 ngày đến 3 tháng, có thể kéo dài hàng năm.
2. Các biểu hiện của bệnh Dại ở chó, mèo
- Ở chó: Chó bị bệnh Dại có dấu hiệu khác thường như trốn vào góc tối, kín đáo, tru lên từng hồi, bồn chồn, nhảy lên đớp không khí, liếm hoặc tự cắn, cào đến rụng lông, chảy máu. Chó bỏ ăn, sốt, có biểu hiện khát nước, muốn uống nhưng không nuốt được, chảy nước dãi, sùi bọt mép, sợ sệt, đi lại không có chủ định, hoặc trở nên dữ tợn, điên cuồng. Con vật thường bỏ nhà ra đi và không trở về, trên đường đi, gặp vật gì lạ cũng cắn gặm, tấn công chó khác, tấn công người kể cả chủ.
- Đối với mèo: thì hay núp mình vào chỗ vắng, hay kêu, bồn chồn, khi người chạm vào thì nó cắn mạnh tạo vết thương sâu.
- Thời kỳ lây truyền ở chó nhà là từ 3 đến 7 ngày (tối đa là 10 ngày) trước khi chó có triệu chứng dại và trong suốt thời kỳ phát bệnh. Vi rút dại thường tồn tại trong nước bọt của con vật bị bệnh.
3.Biểu hiện của người mắc bệnh Dại.
Người mắc bệnh Dại sẽ có biểu hiện bằng các triệu chứng kích động như: sợ nước, sợ gió, sợ ánh sáng, co giật, dữ tợn, điên cuồng; hoặc các triệu chứng liệt tiến triển tới hôn mê và thường tử vong trong vòng 10 ngày từ khi xuất hiện triệu chứng. Biểu hiện của bệnh Dại trên người:
Thời gian ủ bệnh ở người thường từ 2 - 8 tuần, có thể kéo dài đến trên 1 năm. Thời gian này phụ thuộc vào tình trạng nặng, nhẹ của vết thương, vị trí vết thương và số lượng virus được truyền sang người. Người bị mắc bệnh dại cũng có 2 thể bệnh lâm sàng là thể:
- Thể điên cuồng (hung dữ): thường biểu hiện triệu chứng gào thét, tăng cảm giác của các giác quan, sợ gió, sợ nước nên thường được gọi là bệnh sợ nước, bị hoang tưởng, đập phá, co thắt thanh quản...
- Thể bại liệt: bệnh nhân thường nằm im lìm, hay có liệt hướng lên, liệt hô hấp. Tất cả các bệnh nhân lên cơn dại đều bị tử vong sau 7 - 10 ngày.
4. Các biện pháp phòng, chống bệnh Dại
Người bị động vật mắc bệnh dại hoặc nghi dại cắn cần được tiêm vắc xin phòng bệnh dại. Người đã bị bệnh dại có tỷ lệ tử vong có thể tới 100%. Hiện nay, trên thế giới hiện chưa có thuốc điều trị. Bệnh dại nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể phòng tránh được.Để chủ động phòng chống bệnh dại, người dân cần thực hiện các biện pháp sau:
- Tiêm phòng dại cho 100% chó, mèo nuôi đầy đủ và nhắc lại hàng năm theo khuyến cáo của ngành thú y, theo thông báo của UBND xã.
* Đối với chó nuôi có đăng ký đã được tiêm phòng dại hàng năm, cần theo dõi con vật trong vòng 14 ngày.
* Đối với chó, mèo không tiêm phòng dại, khi nghi mắc bệnh dại mà đã cắn, cào người thì phải nhốt theo dõi trong 90 ngày; trong trường hợp chưa cắn, cào người thì phải tiêu hủy.
- Hạn chế nuôi chó, mèo nhất là những gia đình có trẻ em.
- Không đùa nghịch, trêu chọc chó, mèo, nhất là chó, mèo chạy rông ngoài đường; không lại gần khi chó đang ăn, khi chó mẹ đang cho con bú.
- Nuôi chó phải xích, nhốt; chó ra đường phải được đeo rọ mõm, có người dắt.
- Diệt chó chạy rông, chó vô chủ.
- Khi bị chó, mèo cắn cần:
+ Rửa vết thương dưới vòi nước chảy ngay lập tức với xà phòng liên tục từ 10 đến15 phút. Nếu không có xà phòng có thể xối rửa vết thương bằng nước thông thường - đây là phương pháp sơ cứu hiệu quả để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh dại khi bị chó, mèo cắn.
+ Sau đó vết thương cần được rửa sạch với cồn 70%. Không băng kín vết thương.
+ Hạn chế làm dập vết thương.
+ Chuyển người bị cắn đến ngay Trung tâm y tế gần nhất để được tư vấn và tiêm phòng kịp thời. Tuyệt đối không dùng thuốc nam, không tự chữa, không nhờ thầy lang chữa bệnh dại.
